اگر مسیر اراک به سمت فراهان را در پیش بگیرید پس از 65کیلو متر به روستایی میرسید که روزکاری نه چندان دور دارای مدنیتی درخشان و قدمتی به اندازه تاریخ دارد در کتاب تاریخ قم این روستا را کوزدربا 44پارچه آبادی قید کرده اندولی امروز این روستا جزءآبادی های فراهان است و با نام کودزر شناخته میشود که از مرکز بخش که در گذشته جزء  مزارع اش بود21 کیلومتر فاصله دارد.

کودزر در ناحیه نیمه بیابانی با متوسط250 میلیمتر بارش قرار دارد.

کوزدر یا کوژدر همان کوز و در یا پستی و بلندی می باشد که بر عکس منطقه فراهان

که دشت میباشد  است.منطقه ای که تاریخ مبارزه مردمان صلح دوست و اسایش طلب اش با خست طبیعت و چپاول بیگانکان بخشی از حماسه مردم منطقه در مبارزه برای بقا را پاس دارند .مبارزه با اعراب و مغولان و افغانهای یاغی که هزینه های زیادی را متحمل شدندو قلعه های زیادی را به تاراج و تخریب از دست دادند ولی در برابر مهاجمان چون کوهی استوار ایستادند .در این روستای قدیمی 5 قلعه شناخته شده وجود دارد که مورد تخریب قرار گرفته است و بنا به اظهارات اهالی در زمانهای سلطه اعراب مغولان و افغانها ویران شده اند .این بنا ها به قد مت تاریخی آن اعتبار می بخشد و شاه جعده(جاده شاهی زمان هخا منشیان  ) از نز دیکی غرب این روستا عبور میکندکه در گذشته  موجب اعتبار و اهمیت روستا بوده است

روستای کودزردر شمال  همجواربا دستجان در جنوب تبرته در شرق اشقل و وروان در غرب چابار وسقر جوقک است چا بار یا چا پاریکی از 111ایستگاه یا   محل استراحت چاپار های زمان داریوش هخا منشی  بوده است که در مسیر شاه جاده قرار داشته است که اخبارنواحی قلمرو هخا منشیان و ملل تا بعه را به داریوش می رساندنداین جاده از همدان به رستاق کودزر و از اینجا به تبرته و سا روق و شراه و ملایر و شوش و تخت جمشید متصل می شده است.                                    

 یکی دیگر مکان های مهم که به نقل از  تاریخ قم جزء روستاق کوزدر قید شده است فردقان یا پر دقان است که در15کیلو متری شمال   خنجین قرار داردهمدانی در کتاب خود چنین گوید :در دیهی از دیه های قم روستایی ا ست که مزدجان(فرد جان) نام داردکه آتشکده دیرینه ای بوده است که مجوس در وصف آن غلو کرده اند .

این آتشگده جزء اولین آتشکده ها بود که حتی بدستور قباد  پادشاه ساسانی وخواست مزدک   هم خاموش نگردید و تا سال 283هجری نیز بر قرار بود ولی در این سال برون ترکی حاکم قم دستور داد انرا ویران کردند و برجو باروی آنرا خراب نمو دند و دو لنگه درطلایی  آنرا به کعبه فرستا دند تادر درب خانه خدا مورد استفاده قرار گیرد .معرفی روستای کودزر:

جمعیت 750 نفر –ارتفاع از سطح در یا :1880 متر – گویش آذری  و فارسی- زیارتگاه:پنجه علی – اقتصاد :کشاورزی و دامداری

چشمه ها  :بر زمین –دولت آباد – محمد آباد – قرق –کند  آب-جیران بلاغی

قنوات :قره کریز – آقا با با

زراعت دیم :2000 هکتارآبی 700هکتار

محصولات زراعی :گندم – جو-سیب زمینی  –عدس – نخود – لوبیا – کلزا-یونجه- شبد ر  

محصولات باغی :انگور –زرد آلو- با دام –

 

تعداد دام :کاو شیری :500 راس گوسفند :2000 راس

سد خاکی :1مورد-موتورآب :10تا –

امکانات اموزشی و بهداشتی :مدرسه ابتدایی- بیمارستان

خانواده های بومی :مرادی ها – سید ها – غلامحسینی ها – مرضایی ها –آ قربانی ها