سید مبین وفسی حافظ یک شبه قران
نوشته : ابراهیم گودرزی فراهانی
اشاره
جریان حافظ کل قران شدن سید مبین حسینی همانند کربلایی کاظم ساروقی است منها با تفاوتهایی که در مقاله به جریان آن اشاره میشود و ی احتما لا" اولین حافظ عامی و لدنی منطقه بوده است .
ساداتی که امروزه به سادات وفسی معروفند و از صاحبان علم و کرامت. در منطقه وفس خنجین وروستای کودزر فراهان اراک قم و تهران ساکن اند اصا لتا" از سادات سجادی و حسینی محسوب می گردند. این خاندان در ابتدا در قم نزول کردند و بمروربرای ارشاد و تبلیغ امور مذهبی به منطقه وفس و سپس در اثر زور گویی های ارباب وفس به خنجین و کودزر مها جرت کرده و گروهی از انان امروزه دراراک ، قم و تهران ساکن هستند .
از سر آ مدان امروزین این خاندان جناب آ قای دکتر محمد حسین حسینی استاد تمام دانشگاه علا مه طبا طبایی تهران و استاد صادق نبوی معا ون دانشگاه تر بیت معلم شهید مفتح شهر ری ،استاد سید احمد حسنی استاد دانشکاه علمی -کاربردی اراک ،
سید نور الدین حسینی وکیل دعاوی ساکن تهران می با شند و مرحوم محمد علی زمزمیا ن معلم اخلاق عملی و پارسای شب زنده دار .
این خاندان دارای شجره نا مه در کتابخانه مرحوم حضرت ایت ا... مرعشی نجفی هستند .
برخی ازسادات این خانواده علاوه بر کمالات علمی دارای کمالات معنوی،ذوق و قریحه سر شار در شعر و هنر و پیوسته ملجا و پناهگاه مظلو مین و دشمن ستمگران بوده اند ودر گذسته نچندان دور و قبل از قا جاریه در وفس دارای دیوانخانه برای رد مظالم بودند.اما در همین اواخر بزرگ این خاندان جناب آقای سید هاشم به دلیل تایید و امضاء نکردن نامه ای از ...... ارباب متا خر وفس که تایید این نا مه حق مظلو می را به ارباب انتقال می داد در اثر فشار ار باب وفس به اجبار به خنجین مها جرت می کنند . و در انجا ساکن می گردند .
در گذشته ای نچندان دور و در دوران انقلاب مشروطه این خاندان اولین شهید مشرو طه را تقدیم به ملت بزرگ ایران نمود که خون این شهید بزرگ وار پایه های استبداد 2500 ساله را لرزاند این جوان شجاع کسی جز سید عبد الحمید نبود خون وی و پیراهن خونین وی علم مشروطه خواهی را برافراشت و سمبلی از شجاعت و حق جویی ملت ایران گردید تا مرز های عدالت خواهی پیوسته استوار بماند . خاطره به شهادت رسیدن این بزرگوار در اکثریت کتبی که مربوط به مشروطه و مشروطه خواهی مردم ایران است مکتوب می باشد .
ریشه ظلم ستیزی ها را باید در تاریخ گذشته این خاندان جلیل القدر جستجو کرد یعنی در زمانی که سید رفیعا به تنهایی با 60 نفر از افراد اجیر شده ارباب زور گوی وفس که برای بستن دیوانخانه ای که پدرانش برای احقاق حق مظلو مین دایر کرده بودند به تنهایی و همچون جدش سالار شهیدان حضرت ابا عبدا.. به مقا بله پرداخت با این تفا وت که پیروز میدان بود و تهاجم اربا بان را با چوب آسیاب دفع کرد (به نقل از مرحوم محمد علی زمزمیان).
این خاندان جلیل القدر بزرگان فراوانی را به جامعه تقدیم کرده اند که در گذشته از لحاظ علمی ، ادبی ، هنری و ایمانی سر آمد بوده اند .
زندگی نامه سید مبین حسینی :
برای نمونه مر حوم حاج سید مبین حا فظ کل قران است که در تولد و در طفولیت فلج مادر زاد بود و پدرش سید خلیل بن سید اسحاق سجادی. تلاش وافر داشت تا فرزند ش سید مبین قران را یاد بگیرد و لی هرچه تلاش می کرد نتیجه ای نمی گرفت فرزند فلج مادر زاد بود و ظا هرا" غیر قابل تعلیم و با گیرایی کم براساس آنچه در خانواده نقل و قول می شود پدرش از این مسئله که فرزند گیرایی ندارد و بیمار است رنجیده خاطر بود . صبح یک روز پدر (سید خلیل)دم دمای نماز صبح متوجه می شود که سید مبین در حال قرائت قران است تعجب می کند و از او می پرسد که مبین دوباره بخوان سید مبین بدون وقفه و سوره بعد از سوره را قرائت می کند تعجب پدر زیاد تر می شود. میرزا صادق که خود مدرس و مسلط به قران کریم بود آزمایش های متعددی از وی در باره قران می کند و از سید مبین طفل می پرسید که چگونه قران را حفظ کردی او می گوید که شب در خواب جدم حضرت امام سجاد (ع)را دیدم . حضرت امر فر مود پسرم بلند شو و بخوان عرض کردم آقا نمی توانم بلند شوم و نمی توانم بخوانم چون سواد ندارم . امام (ع) امر می فرماید : بلند شو و بخوان ایشان حرکت می کند و بلند می شود و قران را از حفظ قرائت می کند مادرش از خواب بیدار می شود و میبیند سید مبین در اطاق قدم می زند و قران می خواند . مادر تعجب کرده سوال می کند چه شده است ؟ سید مبین می گوید : جدم حضرت امام سجاد (ع)از خدا برایم شفا گرفته است و مرا حا فظ کل قران کرده است . خبر بهعلمای قم و سپس به تهران و در بار نا صر الدین شاه می رسد . از تهران ناصر الدین شاه برای دیدار ایشان به قم می آید و از نزدیک ملا قات صورت می گیرد و امتحان بعمل می آید . که سید مبین همه آیاتی را که ناصر الدین شاه می گوید بدون غلط و از حفظ می خواند . قاری که می خواست ایشان را امتحان کند مقداری متون عربی را با آیات قرآن با هم می خواند که سید معترض می شوند و می گویند این قسمت آیات قرآن نیست و اضافه می کنند که قرآن دارای نوریست که می درخشد. بعد از آن اجازه می یابند که از کتابخانه شاهی دیدن کنند و کتاب «حیات القلوب» علامه ی مجلسی را انتخاب می کنند و همراه خویش می آورند که تا سال ها در این خانواده دست به دست می گشت
. پادشاه می گوید از ما چه می خواهی ؟ سید مبین می گوید :ارباب وفس با ما بد رفتاری می کند به او بگویید با ما بد رفتاری نکند . ناصر الدین شاه می خندد و مقرری تعیین می کند و دست خطی می دهد که سادات محله خیبر از خدمت نظام معاف باشند که تا زمانم پهلوی این حکم معتبر بوده است .سید مبین به تصریح مرحوم آیت ا... نجفی مرعشی اولین نفریست که در قم نشسته احکام را می گفته است و قبل از وی همه احکام گوهای قم در حالت ایستاده مسئله می گفتند . وفات وی را در حدود سال 1270 بوده است وسنگ مقبره وی هنوز هم در شیخان قم بر روی مقبره اش و جود دارد و روز وفات ایشان 20 شعبان بر روی سنگ قبر حک شده است .
فرزندان :
سید باقر فرزند دیگر سید مبین وفسی است که در قم وفات کرده است. پسر سوم سید مبین سید محمد بوده که مسموماً از دنیا رفته و پسرش حاج آقا حسن بن سید محمد از وعاظ بوده که در یکی از قراء تهران سکونت داشته در سال 1385 وفات نموده است . سید مجتبی برادر سید مبین است که از او سید حسین به دنیا آمد که از اهل علم بوده که سید باقر و سید جواد از فرزندان اوست که در همدان از محصلین علوم دینی می باشند».و بانو سیده زهرا همسر سید هاشم و فسی
شخصیت علمی و آثار
علامه سید محسن امین در کتاب اعیان الشیعه، جلد 9، صفحه 44 آورده است:
السید مبین الحسینی الوفسی الهمدانی
توفی حدود 1270 و قبرة بمقبرة شیخان بقم.
محدث فقیه مفسر ریاضی من اجلاء تلامذه صاحب الجواهر له مولفات منها (1) الکشکول فرغ منه سنة 1267 (2) زبدة الاحادیث فرغ منه بمشهد الرضا(ع) سنة 1268 (3) کتاب فی الادعیة فرغ منه بطهران سنة 1268 (4) کتاب تلخیص ذریعة الراغب للشیخ ابی القاسم الراغب فی العرفان و التصوف.
ترجمه فارسی:
عالم جلیل، فاضل کامل، عارف متقی، مفسر، فقیه، محدث ریاض از شاگردان برجسته صاحب« جواهر» است. صاحب تالیفات مفید و سودمند است. در قم ساکن شد و در تاریخ حدود 1270 وفات کرد و در قبرستان شیخان قم دفن شد.
چندین اثر از او نام برده شده:
1) «کشکول» که در سال 1267 از تالیف آن فارغ شده.
2) «زبدة الاحادیث» در سال 1268 در مشهد تالیف کرده.
3) کتابی در اعبیه در مراجعت از مشهد در تهران آن را نوشته.
4) «تلخیص الذریعه» راغب اصفهانی در عرفان و تصوف.
در مجلد های 4، 8، 12، 18 و 20 کتاب شریف الذریعة آقا بزرگ طهرانی نیز مطالبی پیرامون آثار سید مبین وفسی آمده است(بعضی مطالب تکراری است):
جلد 4؛ شماره 1868؛ کتاب « تلخيص الذريعة »:
إلى مكارم الشريعة في التصوف و العرفان ، تأليف الراغب الأصفهاني للسيد مبين الحسيني الوفسي الهمداني أوله و بعد فهذه زبدة من ذريعة الراغب اعلم أن طريق يوجد منضما إلى كشكول المؤلف الذي فرغ منه 1267 عند السيد شهاب الدين التبريزي نزيل قم .
جلد 8؛ شماره 725 ؛ « كتاب الدعاء »:
للسيد مبين الحسينى الوفسى الهمداني نزيل قم، شرع بتأليفه في قصبة وفس وفرغ منه بعد العود عن مشهد خراسان في طهران في مدرسة الحاج رجب على في (1268) نسخة خط المؤلف توجد عند (السيد شهاب الدين) بقم.
جلد 8؛ شماره 798 ؛ « كتاب الدعوات »:
مجموعة من الادعية التى دونها: السبد مبين الوفسى الهمداني شرع في تأليفه في وطنه قصبة وفس، ثم جاء إلى مشهد خراسان، وبعد قضاء الوطر من الزيارة والعود مر إلى طهران فنزل بها في مدرسة (الحاج رجب على) وتمم الكتاب هناك في (1268) والنسخة بحطه في مكتبة (السيد شهاب الدين بقم) كما كتبه الينا.
جلد 12؛ شماره 103؛ « زبدة الاحادیث »:
للسيد مبين الحسيني الوفسي الهمداني، نزيل قم أخيرا المتوفى بها والمدفون في مقبرة شيخان. الفه وهو في مشهد خراسان في مدرسة
جلد 18؛ شماره 756؛ « الکشکول »:
للسيد مبين الحسيني الوفسي الهمداني، نزيل قم أخيرا، والنسخة بخطه فرغ من بعض اجزائه في 1267 عند السيد شهاب الدين بقم، يظهر منه تلمذه على صاحبي " الضوابط " و " الجواهر ".
جلد 20؛ شماره 1948؛ « مجموعة الادعية »:
للسيد مبين الحسيني الوفسي الهمداني شرع بتأليفه في وطنه قصبة وفس ثم ذهب إلى زيارة مشهد الرضا (ع) وفي أوبته عن المشهد ووصوله إلى طهران نزل في مدرسة الحاج رجب على وتممه هناك 1268 والنسخة بخطه عند السيد شهاب الدين التبريزي كما كتبه إلينا.
--------------------------------------
منابع:
-ستاد یادواره شهدای وفس؛ وفس در گذر زمان؛ چاپ نور حکمت؛ تهران؛ 1378.
-احمد صابری همدانی؛ تاریخ مفصل همدان؛ جلد دوم، انتشارات عین القضاة همدانی، 1375.
-علامه سید محسن امین؛ اعیان الشیعه؛ جلد نهم؛ چاپ بیروت.
آقا بزرگ طهرانی؛ الذریعة.
-سید عبد الحسین حسینی نوه پسری ساکن اراک
-مرحوم سید محمد علی زمز میان ساکن تهران
-سیده طاهره حسینی نوه دختری ساکن تهران
مر حوم حاج سید حسن بن سید محمد مبینی حسینی ساکن تهران
-وبلاگ وفس
