فراهان آنلاین

براساس آخرین مطالعات و پژوهشهای میدانی درمنطقه کوزدر وفراهان مهمترین مرکز ارتباطی و مواصلاتی در دوره هخامنشیان قرار داشت که معروف به را ه شاهی یا جاده شاهی بود.

جاده شاهی که در منطقه کوزدر به شاه جَعده معروف است و روستای چاباردر ۱۰ کیلومتری غرب روستای کودزرقرار دارد کهاین روستا همان چاپار خانه (محل استراحت پیکهای هخامنشی ) که از جاده مذکور رفت و آمد می کردند. محلی برای استراحت اسبان و پیکهای اطلاع رسان داریوش بودند از مشخص ترین دلایل اهمیت منطقه در این زمان است این جاده که قسمتی از تخت جمشید تا شوش و از آنجا تا اکباتان (همدان) و از آنجا تا سارد پایتخت لیدیه ادامه داشت بخشی از راه شاهی ازکنار روستا های، ساروق، تبرته، کودزر چاپاروخمان امتداد می یافت و به اکباتان متصل می شده است.

داریوش این جاده را برای حفظ ارتباط بین مراکز مختلف شاهنشاهی و پایتخت های آنها ادامه می یافت و اهمیت آن چندان بود که مدت مدیدی در شاهنشاهی مزبور پایدار ماند و امروزه نیز در روستا های باستانی مذکور به اسم شاه جعده (جاده)معروف است . این جاده ها در درجه اول برای امور اداری بکار می رفت، بازرسی و مراقبت می شد، کاروانها از آن عبور می کردند مجادلات تجاری در قلمرو شاهنشاهی توسط آن انجام می شد این جاده 2683 کیلومتر امتداد داشت و از حدود خلیج فارس تا کنار دریای سیاه امتداد داشت و 111 ایستگاه یا منزل بود هر یک با اسبهای تازه نفس یدکی برای پیکهای شاهی مجهز بود و به قول مورخان قدیم کاروانها در طول 90 روز آن را طی می کردند ولی پیکهای تندرو داریوش آنرا در طول 1 هفته طی می کرد یکی از 111 ایستگاه آن به احتمال قریب به یقین در چاپارخانه یا روستای چابار شمال غربی کودزر و بخش کوزدر قدیم بوده است که همدان را به لرستان و بیستون در کرمانشاه متصل می کرد و بعضی از قسمتهای این جاده سنگ فرش بوده اهمیت شاه جعده فراهان (جاده شاهی) از این بابت بوده است که همدان پایتخت تابستانی داریوش بوده و این جاده بیشتر در فصل تابستان فعال بوده است[1]

این جاده در فراهان امروز از همدان به کمیجان و میلاجرد و از آنجا به خمارباقی و روستای چابار حدود کوههای لرّه و مرکز دشت های غربی کودزر و غرب تبرته به ساروق و از آنجا به حدود جیریا و دیزآباد به بخش شرراه وارد می شد و از طریق لرستان به بیستون و کرمانشاه و شهر شوش متصل می شده است که مدت ها کار تجاری در منطقه را انجام می داده است گر چه در زمان داریوش کبیر و دوره هخامنشیان نقش سیاسی اداری را داشته است و وظیفه بازرسان و جاسوسان داریوش که کنترل شهربانها را در غرب و شمال و مرکز ایران به عهده داشتند. اخبار را به داریوش می رساندند .

نوشته  : ابراهیم گودرزی فراهانی