معرفی روستای وفس
استان مرکزی (وفس) -منبع وبلاگ ایالات وفس
روستاي كوهستاني وفس
وفس، روستايي كوهستاني است. كوهها، مناطق مسكوني و باغات آن را احاطه كردهاند. خانهها بر روي دامنهي كوهها ساخته شدهاند و باغات در ميان درهها ايجاد شدهاند و حالت پلكاني دارند. كوهپايههاي با شيب مناسب و سنگلاخ كم نيز، به زمين زراعي تبديل شدهاند. بلندترين نقطهي وفس، كوه «قلنجه» با ارتفاعي در حدود 2745 متر است. اين كوه، طبق جهت جغرافيايي، در جنوب وفس قرار گرفته است. پستترين نقطه وفس، محلي در دشت وسيع «انجمن» (در شمال وفس) با ارتفاعي در حدود 1550 متر ميباشد. پس به راحتي ميتوانيم حساب كنيم كه اختلاف ارتفاع در روستاي وفس در حدود 1200 متر است كه همين اختلاف ارتفاع باعث ايجاد شرايط خاص آب و هوايي در روستاي بزرگ وفس شده است. ارتفاع مناطق مسكوني در حدود 2200 متر است، فاصله كوه قلنجه تا مناطق مسكوني، 6 كيلومتر و فاصله دشت انجمن تا مناطق مسكوني 16 كيلومتر است كه در همين فاصله طولاني، باغات وفس با طولي در حدود 12 كيلومتر، قرار گرفتهاند(موارد ذكر شده را ميتوانيد در تصوير زير بينيد). در پست كوههاي وفس، مطالبي كلي پيرامون بلنديهاي وفس ذكر گرديد؛ در اين پست نيز كلياتي راجع به ارتفاعات وفس آورده ميشود و در پستهاي آتي، جزئيات بيشتري از هر كدام از كوهها ارائه خواهد شد.
تفاوت ارتفاع وفس و مناطق اطراف
اختلاف ارتفاع وفس با مناطق اطرافش (به جز روستاهاي خيلي نزديك) بسيار زياد است. مثلا ارتفاع در شهر كميجان كه تقريبا در دشتي هموار قرار گرفته است در حدود 1500متر ميباشد. همچنين فاصلهي وفس با كميجان حدود 18 كيلومتر است، يعني ميتوانيم نتيجهگيري كنيم كه در طول اين 18 كيلومتر، ارتفاع از 1500متر به 2745متر رسيده است كه همين عامل جغرافيايي باعث تفاوت زياد آب و هواي وفس با كميجان و ساير مناطق اطراف است. به طور كلي، روستاي وفس در ميان روستاها و شهرهاي اطراف، بلندترين ارتفاع را دارد و در نتيجه ميزان نزولات جوي و پوشش گياهي در وفس بيشتر از مناطق نزديك آن است.
به طور كلي، كوهستانهاي وفس به همراه كوههاي كم ارتفاعي كه در غرب آن قرار گرفتهاند، تكه اي جدا افتاده از كوهستانهاي استان مركزي و رشتهكوه زاگرس ميباشد. در تصوير زير و ساير تصاويري كه در ادامه خواهد آمد، به خوبي مي توانيد اين مطلب را ببينيد. به تغيير رنگ ها دقت كنيد. همانگونه كه مشاهده مي نماييد، چهار رنگ مختلف در اين تصوير اعمال شده است كه نشاندهندهي تغيير ارتفاع ميباشد و در اين ميان فقط كوهستانهاي بلند وفس، داراي رنگ طوسي روشن هستند. كوههاي كم ارتفاعتر به رنگ طوسي تيره، تپهها و كوهپايههاي خاكي به رنگ قهوهاي كم رنگ و دشتهاي هموار به رنگ قهوهاي پر رنگ ميباشند.
روستاي وفس در قلب كوهستانهاي وفس قرار گرفته و روستاهاي ديگري همچون چهرقان، آمره، وزندان، آقاج، استهري و ... در ميان كوههاي اين تكه جدا افتاده ايجاد شدهاند. همه اين روستاها كوهستاني هستند اما با اين وجود، در نوع و ميزان منابع آب، گستردگي پوشش گياهي و ساير ويژگي هاي طبيعي و همچنين ويژگي هاي فرهنگي و اجتماعي تفاوتهايي دارند؛ در چند روستا به گويش وفسي صحبت ميشود، در آمره با گويش خاص خودشان(كه همانند وفسي، جزو زبان ماد قرار مي گيرد) و در بعضي روستاها نيز به زبان تركي و فارسي تكلم مي نمايند. اين روستاها در طول تاريخ، مراودات فراواني با يكديگر داشتهاند، در بين خود(و ساير مناطق) به خريد و فروش ميپرداختند، بعضي مهاجرپذير و بعضي مهاجرفرست بودند و حتي گاهي اوقات، مردان ساكن اين روستاها، همسران خود را از روستاي ديگر انتخاب ميكردند. وفس در بين اين روستاها به دليل شرايط مناسبتري كه از هر جهت دارا بود، توانسته بود جمعيت بيشتري را به سوي خود جذب كند كه در نهايت، از كل آن منطقه به اسم وفس نامبرده ميشد. در تصاوير زير، موقعيت تكه كوهستان جدا افتاده را در مقياسهاي متفاوت مي بينيد.
به وفس برگرديم. طول روستاي وفس در حدود 23 كيلومتر است. روستاي وفس دقيقا در راستاي جهت جغرافيايي(جنوب به شمال) قرار دارد. در حال حاضر، جاده اصلي و آسفالتهي آن از ميان كوههاي سر به فلك كشيدهي جنوب وفس ميگذرد و به مناطق مسكوني ميرسد. با اين حساب اگر جهت جاده ورودي وفس را به عنوان جهت ابتدايي روستاي وفس در نظر بگيريم، ميتوانيم بگوييم كه به ترتيب در طولِ 23 كيلومتري روستاي وفس و از جهت جغرافيايي جنوب به شمال، ابتدا گردنه وفس (معروف به گردنه حاج رضوان- امامزاده و نماد وفس) و سپس رشته كوه وفس قرار دارد. با عبور از ميان رشته كوه وفس به ابتداي باغات و مناطق مسكوني ميرسيم. مناطق مسكوني، در حدود 800 متر طول دارد (و مساحت تقريبي آن با توجه به شكل پلهاي خانهها، يك كيلومتر مربع است) ولي باغات با احاطه كردن مناطق مسكوني، در حدود 12 كيلومتر امتداد مي يابند (البته راستاي باغات به صورت صاف و مستقيم نميباشد و از همان ابتدا با زاويهاي، به سمت مشرق متمايل مي شود). اولين باغ وفس، «كوروره» و آخرين باغ، «اَلولان» نام دارد. بعد از باغات نيز به دشت وسيع «انجمن» مي رسيم كه طولي در حدود 7 كيلومتر دارد. در پستهاي آينده، پيرامون هر كدام از اين موارد، مطالبي ارائه خواهد شد.